Công nghệ 8 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Chương IV: Kĩ thuật điện

Đây là chương cần nắm chắc vì kiến thức về vật liệu, sơ đồ và mạch điện gắn trực tiếp với thực hành. Học lần lượt các bộ phận, nguyên lí hoạt động, cách lắp ráp và quy tắc an toàn.

Bản đồ chương

Bốn bài học cần ôn

Bài 12 · Vật liệu kĩ thuật điện Bài 13 · Mạch điện Bài 14 · Lắp ráp mạch điện điều khiển đơn giản Bài 15 · Nghề nghiệp trong kĩ thuật điện

Mạch điện là trọng tâm kết nối các bài: vật liệu được dùng để chế tạo bộ phận, sơ đồ thể hiện cách nối, còn quy trình lắp ráp giúp biến sơ đồ thành sản phẩm điều khiển hoạt động được.

Cách học Chương IV

Học vật liệu, hiểu sơ đồ, rồi mới lắp mạch

  1. Phân biệt vật liệu dẫn điện, cách điện và dẫn từ qua công dụng.
  2. Gọi tên nguồn điện, dây dẫn, thiết bị điều khiển và phụ tải trên sơ đồ.
  3. Dự đoán hoạt động khi mạch kín hoặc khi công tắc ngắt mạch.
  4. Quan sát mô phỏng để kiểm tra dự đoán trước khi làm bài kiểm tra.
  5. Nếu thực hành, chỉ dùng nguồn điện áp thấp và làm theo hướng dẫn của giáo viên.
Bài 12

Vật liệu kĩ thuật điện

Phân biệt vật liệu dẫn điện, cách điện và vật liệu dẫn từ; lựa chọn vật liệu dựa trên chức năng của từng bộ phận.

  • Vật liệu dẫn điện tạo đường cho dòng điện đi qua.
  • Vật liệu cách điện hạn chế dòng điện đi ra ngoài đường dẫn.
  • Vật liệu có tính từ được dùng trong một số thiết bị điện.
Bài 13 · Trọng tâm

Cấu tạo và nguyên lí mạch điện

Mạch điện cơ bản có nguồn điện, dây dẫn, thiết bị đóng cắt/điều khiển và phụ tải. Các phần tử được nối thành đường dẫn phù hợp để mạch làm việc.

  • Nguồn điện cung cấp điện năng cho mạch.
  • Dây dẫn nối các phần tử; công tắc điều khiển đóng, ngắt mạch.
  • Phụ tải như bóng đèn nhận điện năng và thực hiện chức năng.
  • Sơ đồ dùng kí hiệu quy ước để biểu diễn cách nối mạch.
Mô phỏng mạch điện

Thử đóng và ngắt công tắc

Đèn chỉ sáng khi đường mạch kín. Mô phỏng dưới đây minh họa nguyên lí, không thay thế sơ đồ kí hiệu trong sách.

Mô phỏng mạch điện đơn giản Mạch gồm nguồn điện, công tắc và bóng đèn mắc nối tiếp. Công tắc đang mở nên đèn tắt. Nguồn Công tắc Đèn

Công tắc mở: mạch hở, đèn tắt.

Bài 14

Lắp ráp mạch điều khiển

Đọc sơ đồ trước khi lắp, xác định đúng vị trí và chức năng của các phần tử, sau đó kiểm tra hoạt động theo hướng dẫn.

  1. Đọc sơ đồ và chuẩn bị đúng linh kiện.
  2. Ngắt nguồn trước khi nối hoặc điều chỉnh mạch.
  3. Nối dây theo sơ đồ, kiểm tra mối nối.
  4. Cấp nguồn điện áp thấp để thử và đánh giá.
Bài 15

Nghề nghiệp kĩ thuật điện

Tìm hiểu công việc và yêu cầu của một số nghề thuộc lĩnh vực kĩ thuật điện; chú ý kiến thức chuyên môn, tác phong và kỉ luật an toàn.

  • Quan sát nhiệm vụ và môi trường làm việc.
  • Liên hệ sở thích, năng lực với yêu cầu nghề.
  • Luôn tuân thủ quy trình an toàn điện.
An toàn là trên hết

Không thực hành trực tiếp với điện lưới

Chỉ thực hành theo hướng dẫn của giáo viên với bộ nguồn điện áp thấp dùng trong học tập. Ngắt nguồn trước khi lắp, tháo hoặc sửa mạch; không chạm vào dây dẫn trần và không tự ý cắm mạch học tập vào ổ điện gia đình.